A birthday celebrated at Smolny, the headquarters of the October Revolution

On 12 January 2025, I published a Turkish translation of a passage from the foreword of Trotsky’s autobiography, My Life, under the title Leon Trotsky: A Self-Portrait. [*] In the opening paragraph of this passage, Trotsky remarks upon the striking coincidence of his birthday falling on the same day as the October Revolution, writing:

By the time this book is published, I shall have reached my fiftieth birthday. The date coincides with that of the October Revolution. Mystics and Pythagoreans may draw from this what ever conclusions they like. I myself noticed this odd coincidence only three years after the October uprising.

As recounted by Nadezhda A. Joffe in her memoir, Back in Time: My Life, My Fate, My Epoch, it was her father, Adolf Abramovich Joffe, who reminded Trotsky of this interesting coincidence. She describes the moment in vivid detail:

Once my father came home towards morning, tired but happy. He said, "Congratulations, we have taken power." We set off for Smolny. I saw Trotsky, who was so exhausted he was barely able to stand. I remember how my father smiled and said to him, "Congratulations, Lev Davidovich." The latter, obviously thinking that my father was referring to the recent events, replied, "Congratulations to you, too." My father kept on smiling and said, "No, I'm congratulating you personally, Lev Davidovich, on your birthday." Trotsky looked at him with surprise, then slapped his palm against his forehead, began to laugh and said, "I completely forgot! And, I might add, it's not a bad way to celebrate a birthday." (Nadezhda A. Joffe, Back in Time: My Life, My Fate, My Epoch, (trans.) Frederick S. Choate, Labor Publications, 1995, Michigan, pp. 8-9.)

From Nadezhda Joffe's account, we understand that Trotsky's memory was slightly mistaken on this matter. Contrary to his recollection of realising the overlap three years later, it was actually Adolf Abramovich Joffe, Trotsky's long-time comrade and close friend, who drew his attention to it on the very day of the uprising.

Adolf A. Joffe, a leading figure among the Bolsheviks and later the Left Opposition, faced severe political repression as Stalin's bureaucratic dictatorship consolidated power. In 1927, Joffe tragically took his own life in protest against Trotsky’s expulsion from the Bolshevik Party.

Born in 1906, Adolf Joffe's daughter, Nadezhda, followed in her father’s footsteps, becoming an active participant in the revolutionary struggle against Stalinist totalitarianism. In her memoir, Back in Time: My Life, My Fate, My Epoch, she provides a poignant account of the hardships endured by her family and their dedication to revolutionary principles. This book stands out as the sole memoir penned by a member of the Left Opposition during the post-Stalin era of the Soviet Union. Nadezhda Joffe passed away on 18 March 1999 at the age of 92.

[*] The 17th, 18th, and 19th paragraphs of My Life’s foreword.

Ekim Devrimi’nin karargâhı Smolni'de kutlanan bir doğum günü

12 Ocak 2025 tarihinde Trotskiy’in Hayatım adlı otobiyografisinin önsözünden aldığımız bir pasajı, Lev Trotskiy: Otoportre başlığı ile yayımladık. Bu pasajın ilk paragrafında Trotskiy, yaş gününün Ekim Devrimi ile aynı güne denk geldiğini belirterek şöyle diyor:

Yaş günüm Ekim Devrimi ile aynı güne denk geliyor. Mistikler ve Pisagorcular bundan diledikleri sonucu çıkarabilirler. Ben ise bu garip tesadüfü Ekim ayaklanmasından ancak üç yıl sonra fark ettim.

Bu ilginç tesadüfü Trotskiy'e hatırlatan kişi ise, Nadejda A. Joffe'nin Back in Time: My Life, My Fate, My Epoch başlıklı anı kitabında anlattığına göre, babası Adolf Abramoviç Joffe'dir. Nadejda A. Joffe, kitabında bu olayı şöyle aktarıyor:

Bir gün babam sabaha karşı eve yorgun ama mutlu bir şekilde geldi. "Tebrikler, iktidarı ele geçirdik" dedi. Smolni'ye doğru yola çıktık. Trotskiy'i gördüm, o kadar bitkindi ki ayakta durmakta zorlanıyordu. Babamın gülümseyerek ona "Tebrikler, Lev Davidoviç" dediğini hatırlıyorum. Trotskiy, babamın son olaylardan bahsettiğini düşünerek, "Sana da tebrikler" diye yanıtladı. Babam gülümsemeye devam ederek, "Hayır, seni kişisel olarak tebrik ediyorum, Lev Davidoviç, yaş günün kutlu olsun" dedi. Trotskiy ona şaşkınlıkla baktı, sonra avucunun içiyle alnına vurarak gülmeye başladı ve "Tamamen unutmuşum! Ama eklemeliyim ki, yaş günü kutlamak için fena bir yol değil" dedi. (Nadezhda A. Joffe, Back in Time: My Life, My Fate, My Epoch, (çev.) Frederick S. Choate, Labor Publications, 1995, Michigan, s. 8-9.)

Nadejda Joffe’nin anılarından hafızasının Trotskiy’i bu konuda yanılttığını anlıyoruz. Trotskiy Ekim Devrimi ile kendi yaş günü arasındaki çakışmayı devrimden üç yıl sonra değil, ayaklanmanın gerçekleştiği gün, uzun yıllardır yoldaşı ve yakın dostu Adolf Abrovomiç Joffe sayesinde fark etmiş.

Bolşeviklerin ve sonrasında da Sol Muhalefet’in önderlerinden biri olan Adolf A. Joffe, Stalinist bürokratik diktatörlüğün yükselişiyle birlikte ağır siyasi baskılara maruz kaldı ve 1927 yılında Trotskiy’in Bolşevik Partisi’nden ihraç edilmesini protesto etmek için intihar etti.

Adolf Joffe'nin kızı olan Nadejda, 1906 doğmludur. Babasının izinden giderek Stalinist diktatörlüğe karşı Sol Muhalefet’in yürüttüğü devrimci mücadele içinde yer aldı. Nadejda Back in Time: My Life, My Fate, My Epoch başlıklı anı kitabında, ailesinin ve kendisinin yaşadığı zorlukları ve verdikleri devrimci mücadeleyi anlatır. Bu, aynı zamanda Stalin sonrası Sovyetler Birliği’nde bir Sol Muhalefet üyesi tarafından yazılmış tek anı kitabıdır. Nadejda 18 Mart 1999’da 92 yaşında hayata gözlerini yumdu.