Orwell’s list of shame: 

The documented truth and the fabrications added to it

George Orwell (1943)

My friend Özcan Özen sent me an X post about Orwell by a user called Daniel Mayakovski on WhatsApp on Sunday, 20 August. He added a short question: "Did you know about this?"

The short answer could be neither "Yes, I did" nor "No, I didn’t". Mayakovski’s account was not entirely invented: it rested on an important and ugly historical fact. But that fact had been so thoroughly mixed with errors and unsubstantiated claims that I could neither accept the post as accurate nor dismiss it altogether.

This is what Mayakovski wrote:

George Orwell handed over to British and American intelligence services in 1949 a list containing 38 names of famous individuals "suspected of sympathizing with communism," among them Charlie Chaplin.

Orwell had been acting since the mid-1940s as a paranoid informant, jotting down in a notebook all sorts of communist journalists, activists, writers, and artists whom he considered suspect for having "pro-Soviet sympathies" and deserving of boycott for not being Trotskyists like him; he ended up noting down more than 135 communist activists.

In 1949, he finally delivered 38 "suspects of being communists" to Western intelligence services while he was in the hospital, handing them over name by name to Celia Kirwan, a British spy, so that they could be pursued and have their lives destroyed—not only through imprisonments as in the U.S., but also by preventing them from being hired in their jobs.

In addition to Charlie Chaplin, the list included figures such as the writer George Bernard Shaw, the historian E.H. Carr, the biographer Isaac Deutscher, or the actor Michael Redgrave.

At first glance, this is a striking post, particularly for anyone unfamiliar with the subject. Moreover, at its centre lies a real episode that came to light many years ago: in 1949, Orwell gave a covert British state propaganda unit a list of people he had classified according to their political views. This is unquestionably a stain on his record that cannot be minimised or covered up. Precisely for that reason, there is no need to make the episode appear still more terrible by adding claims that the evidence does not support.

A stain on Orwell’s record

The first article I read on the subject was George Orwell and the British Foreign Office, published on 9 September 1998 by Fred Mazelis, a regular contributor to the World Socialist Web Site. I subsequently pursued this troubling episode in Orwell’s life through other sources as well.

The broad outline of the established facts is as follows. From the mid-1940s, Orwell kept a private notebook containing the names of people he believed to be Stalinists or sympathetic to the Soviet Union. It did not consist solely of declared Communist Party members. Some entries were speculative; others contained crude personal judgements rather than political assessments. Antisemitic and homophobic remarks beside certain names showed how ugly a document the notebook was in human as well as political terms.

Celia Kirwan

By 1949, Orwell was seriously ill with tuberculosis. His friend Celia Kirwan worked for the Information Research Department (IRD), established within the British Foreign Office. The IRD was a semi-secret state unit created at the beginning of the Cold War to conduct propaganda against the Soviet Union and communism. Orwell selected 38 people from his private notebook and sent their names to Kirwan. He described them as people whom the IRD should neither trust nor employ in its anti-Communist propaganda activities.

What we have, then, is neither a few innocent personal opinions exchanged between friends nor a private notebook that remained in Orwell’s drawer. Orwell knowingly passed a list of people he deemed politically ‘unreliable’, together with their occupations and his assessments of them, to a covert propaganda arm of the British state. There is no political or moral defence for that decision.

Özcan and I discussed the matter briefly on WhatsApp. But it is difficult to set out a considered position through that kind of exchange. To explain my view more fully, and to share it with a wider audience, including the person who had posted the original claim, I replied to Mayakovski with the following X thread:

What is true, and what has been made up?

1) The central fact is not in dispute. From the mid-1940s, Orwell kept a private notebook containing the names of people he regarded as Communists, ‘crypto-Communists’, fellow travellers or Soviet sympathisers. It eventually contained 135 names.

2) The notebook is itself disturbing. Some entries are speculative; others contain crude personal judgements and, in certain cases, antisemitic or homophobic remarks. Orwell was not simply recording declared Communist Party members.

3) In 1949, while gravely ill with tuberculosis, Orwell selected 38 names and sent them to his friend Celia Kirwan, who worked for the Information Research Department (IRD), a semi-secret propaganda unit within the British Foreign Office.

4) Orwell knew that the list would reach Kirwan’s department. He described those named as people who should not be trusted as anti-Communist propagandists and even remarked that it was useful to have those who were ‘probably unreliable’ listed.

5) Charlie Chaplin, E. H. Carr, Isaac Deutscher and Michael Redgrave were among the 38. George Bernard Shaw, often mentioned in accounts of the affair, appeared in Orwell’s larger private notebook, but apparently not in the final list sent to the IRD.

6) This was unquestionably political collaboration with a covert state propaganda apparatus. The familiar defence that Orwell was merely sharing private thoughts with a friend is therefore inadequate. His conduct deserves serious political and moral criticism.

7) But the embellished version goes considerably further than the evidence. Orwell did not hand the list to ‘British and American intelligence services’. It went to the IRD. No evidence has emerged that he supplied it to the CIA, MI5 or MI6.

8) Nor is it accurate simply to call Celia Kirwan a "British spy". She worked for a secretive Foreign Office propaganda department with links to the intelligence world. That is troubling enough, but it is not the same as proving that she was an intelligence agent.

9) There is also no evidence that Orwell submitted the names so that those concerned could be imprisoned, persecuted or deprived of employment. The immediate purpose was to identify people whom the IRD should not recruit for its anti-Communist propaganda work.

10) The surviving IRD file records no subsequent action against the 38. One person named, Alaric Jacob, later suffered professional sanctions at the BBC, but no evidence has been found connecting those sanctions to Orwell’s list.

11) The claim that Orwell had acted as an informant since the mid-1940s is likewise misleading. He had kept his objectionable private notebook since then; the documented act of supplying names to a state body occurred in 1949. These are not identical claims.

12) Nor was Orwell a Trotskyist compiling a blacklist of non-Trotskyists. He was a "democratic socialist" and an opponent of Stalinism, but not a follower of Trotsky. Indeed, Isaac Deutscher -Trotsky’s celebrated biographer and a Marxist critic of Stalin- was on the list.

13) The sound conclusion is therefore neither to exonerate Orwell nor to invent a larger conspiracy. He did provide a secret British state propaganda body with a political reliability list. That was a grave and indefensible act.

14) But there is no evidence that he supplied British and American intelligence services with names so that people could be imprisoned, blacklisted or have their lives destroyed. The documented truth is damning enough; it requires no sensational additions.

Defending the truth without exonerating Orwell

From what I have read so far, I have encountered two mistaken responses to this dark episode in Orwell’s life. The first tries to minimise what he did, reducing the list to the private thoughts of a dying writer shared with a friend. Yet the list did not remain in Orwell’s drawer, or within the bounds of a private exchange. It reached a covert anti-Communist propaganda unit of the state. Orwell knew where he was sending it and what purpose it would serve. In other words, he made a conscious political choice.

The second response finds his actual offence insufficiently grave and turns it into a vast tale of informing involving the CIA, MI5 and MI6 at once, with the aim of having people imprisoned, dismissed from their jobs and their lives destroyed. Such additions do not strengthen the criticism of Orwell. They weaken it by making that criticism depend on claims that are easy to refute. They also allow Orwell’s admirers to point to the errors and avoid confronting the documented facts. Needless to say, the X user Daniel Mayakovski exemplifies this second approach.

Emblem of the Independent Labour
Party (ILP), which George Orwell
joined in June 1938 after his experiences
in the Spanish Civil War. Orwell defended
"democratic socialism" and opposed
totalitarianism for the rest of his life, but
he was never a Trotskyist.

For socialists, Orwell’s list offers a striking example of how opposition to Stalinism does not, by itself, produce genuinely revolutionary or socialist politics. During the Spanish Civil War, Orwell witnessed the Stalinists’ role in crushing the revolution and wrote about it with great courage. After the war, however, instead of continuing the struggle against Stalinism on the basis of the working class’s independent, internationalist and revolutionary politics, he chose to collaborate with the propaganda apparatus of British imperialism. His justified hostility to Stalinism did not prevent him from siding with the capitalist state.

This is why the claim that Orwell was a Trotskyist is particularly misleading. Trotsky, the Left Opposition, the International Left Opposition and, ultimately, the Fourth International fought the Stalinist bureaucracy on the basis of socialist revolution and proletarian internationalism. Orwell, who called himself a ‘democratic socialist’, never followed or represented the political line of the Trotskyist movement. Moreover, he included Isaac Deutscher, a Marxist critic of Stalin and a biographer of Trotsky, on the list he gave to a state institution. That example alone exposes the inconsistency of Mayakovski’s claim that Orwell was recording people because they were not ‘Trotskyists like him’.

Fred Mazelis’s article mentioned above ends with the following sentence:

Those who today praise Orwell as a solitary opponent of Stalinist [sic] are the same ones who deliberately censor any mention of Trotsky, the Left Opposition and the Fourth International.

Twenty-eight years have passed, but that observation remains valid today.

There is no need either to cover up what Orwell did or to make him appear more villainous by attributing unproven crimes to him. The historical truth must be presented in all its contradictions. Only then can we draw the necessary lessons from it: Orwell opposed the crimes of the Stalinist bureaucracy, but because he failed to ground that opposition in an independent socialist perspective of the working class, he ultimately entered into political collaboration with the British state’s Cold War apparatus. That is the central lesson.

Orwell’ın utanç listesi: 

Belgelenmiş gerçek ve ona eklenen uydurmalar

George Orwell (1943)

Arkadaşım Özcan Özen, 20 Ağustos Pazar günü bana WhatsApp üzerinden Daniel Mayakovski adlı bir X kullanıcısının Orwell’la ilgili bir mesajını gönderdi. Mesajına da kısa bir soru eklemişti: “Bunu biliyor muydun?”

Sorunun kısa cevabı ne “Evet, biliyordum” olabilirdi ne de “Hayır, bilmiyordum.” Çünkü Daniel Mayakovski’nin anlattığı hikâye bütünüyle uydurma değildi; önemli ve çirkin bir tarihsel gerçeğe dayanıyordu. Ancak bu gerçek, çeşitli yanlışlarla ve kanıtlanmamış iddialarla öylesine harmanlanmıştı ki, mesajı olduğu gibi doğru kabul etmek de tümüyle reddetmek de mümkün değildi.

Orijinali İngilizce olan mesajın Türkçe çevirisi şöyle:

George Orwell, 1949’da, aralarında Charlie Chaplin’in de bulunduğu, “komünizme sempati duyduğundan kuşkulanılan” 38 tanınmış insanın adını içeren bir listeyi Britanya ve Amerikan istihbarat servislerine teslim etti.

Orwell, 1940’ların ortalarından beri paranoyak bir muhbir gibi davranmış; kendisi gibi Trotskist olmadıkları için “Sovyet yanlısı eğilimler” taşıdıklarından kuşkulandığı ve boykot edilmeyi hak ettiklerini düşündüğü her türden komünist gazeteciyi, eylemciyi, yazarı ve sanatçıyı bir deftere kaydetmişti. Sonunda 135’ten fazla komünist eylemcinin adını not etmişti.

Orwell nihayet 1949’da, hastanedeyken, “komünist olduğundan kuşkulanılan” 38 kişiyi Batılı istihbarat servislerine teslim etti; bu kişileri, peşlerine düşülmesi ve hayatlarının mahvedilmesi için, Britanyalı bir casus olan Celia Kirwan’a adlarıyla tek tek bildirdi. Amaç, onların yalnızca ABD’de olduğu gibi hapsedilmeleri değil, kendi mesleklerinde işe alınmalarının da engellenmesiydi.

Listede Charlie Chaplin’in yanı sıra yazar George Bernard Shaw, tarihçi E. H. Carr, biyografi yazarı Isaac Deutscher ve oyuncu Michael Redgrave gibi isimler de bulunuyordu.

İlk bakışta son derece çarpıcı bir mesaj bu. Özellikle de konu hakkında fazla bilgisi olmayanlar için. Üstelik mesajın merkezinde uzun yıllar önce açığa çıkmış gerçek bir olay var: Orwell’ın 1949’da, siyasal görüşlerine göre sınıflandırdığı kişilerden oluşan bir listeyi Britanya devletinin gizli çalışan bir propaganda birimine vermiş olması. Bu, hiç kuşkusuz, Orwell’ın hayatında küçümsenemeyecek, üzeri örtülemeyecek kara bir lekedir. Fakat tam da bu nedenle, yaşananları daha da korkunç göstermek için kanıtların söylemediği şeyleri hikâyeye eklemeye ihtiyaç yoktur.

Orwell’ın hayatındaki kara leke

Bu konuda okuduğum ilk makale, Dünya Sosyalist Web Sitesi’nin sürekli yazarlarından Fred Mazelis’in 9 Eylül 1998 tarihli George Orwell and the British Foreign Office başlıklı yazısıydı. Daha sonra başka kaynaklarda da Orwell’ın hayatındaki bu kara lekenin izini sürdüm.

Bilinen olguların ana çizgileri şöyle: Orwell, 1940’ların ortalarından itibaren, Stalinist ya da Sovyetler Birliği’ne sempati duyduğunu düşündüğü kişilerin adlarını özel bir deftere kaydetmişti. Defter yalnızca açıkça Komünist Parti üyesi olanlardan oluşmuyordu. Kimi kayıtlar varsayıma dayanıyor, kimileri ise siyasal değerlendirmeden çok kaba kişisel yargılar içeriyordu. Bazı kişilerin yanına düşülen antisemitik ve homofobik notlar da defterin yalnızca siyasal bakımdan değil, insani bakımdan da ne kadar çirkin bir belge olduğunu gösteriyordu.

Celia Kirwan

1949’a gelindiğinde Orwell’ın sağlık durumu verem hastalığı nedeniyle ağırlaşmıştı. Arkadaşı Celia Kirwan ise Britanya Dışişleri Bakanlığı bünyesinde kurulan Information Research Department’ta, yani Enformasyon Araştırma Dairesi’nde (IRD) çalışıyordu. IRD, Soğuk Savaş’ın başında Sovyetler Birliği’ne ve komünizme karşı propaganda yürütmek üzere oluşturulmuş, yarı gizli bir devlet birimiydi. Orwell, özel defterindeki kişiler arasından 38’ini seçerek Kirwan’a gönderdi. Bunları, IRD’nin komünizm karşıtı propaganda faaliyetlerinde güvenmemesi ve çalıştırmaması gereken kişiler olarak nitelendiriyordu.

Dolayısıyla ortada ne bir dost sohbetine sıkıştırılmış masum birkaç kişisel kanaat ne de yalnızca Orwell’ın çekmecesinde kalan özel bir defter vardı. Orwell, siyasal bakımdan “güvenilmez” saydığı insanların adlarını, ne iş yaptıklarına ve haklarındaki değerlendirmelerine yer veren bir liste halinde, Britanya devletinin gizli propaganda aygıtına bilerek iletmişti. Bu davranışın siyasal ve ahlaki bakımdan savunulabilir hiçbir yanı yoktur.

Özcan’la konuyu WhatsApp üzerinden biraz tartıştık. Fakat insanın bu tür bir tartışma aracılığıyla görüşlerini bütünsel bir biçimde ortaya koyması mümkün olmuyor. Hem ne düşündüğümü daha derli toplu ifade etmek hem de X mesajını atan kişi dâhil daha fazla insanla paylaşabilmek için Daniel Mayakovski’nin mesajının altına şu X zincirini yazdım:

Doğru olan ne, uydurulan ne?

1) Temel olgu tartışma konusu değildir. Orwell, 1940’ların ortalarından itibaren komünist, “gizli komünist”, komünizm sempatizanı ya da Sovyetler Birliği yanlısı olarak gördüğü kişilerin adlarını özel bir deftere kaydetti. Defterdeki adların sayısı zamanla 135’e ulaştı.

2) Defterin kendisi son derece rahatsız edici bir utanç belgesidir. Bazı kayıtlar varsayıma dayanırken, bazılarında kaba kişisel yargılar, kimi örneklerde ise antisemitik ya da homofobik ifadeler yer alır. Orwell yalnızca açıkça Komünist Parti üyesi olan kişileri kaydetmiyordu.

3) Orwell, 1949’da, verem nedeniyle ağır hastayken 38 ad seçti ve bunları, Britanya Dışişleri Bakanlığı bünyesindeki yarı gizli bir propaganda birimi olan Enformasyon Araştırma Dairesinde (IRD) çalışan arkadaşı Celia Kirwan’a gönderdi.

4) Orwell, listenin Kirwan’ın çalıştığı daireye ulaşacağını biliyordu. Adlarını verdiği kişileri, komünizm karşıtı propagandacılar olarak güvenilmemesi gereken insanlar diye tanımladı; hatta “muhtemelen güvenilmez” olanların kayda geçirilmesini yararlı bulduğunu belirtti.

5) Charlie Chaplin, E. H. Carr, Isaac Deutscher ve Michael Redgrave bu 38 kişi arasındaydı. Olaya ilişkin anlatılarda adı sıkça anılan George Bernard Shaw ise Orwell’ın daha geniş özel defterinde yer alıyor, fakat anlaşıldığı kadarıyla IRD’ye gönderilen son listede bulunmuyordu.

6) Bu, hiç kuşkusuz, gizli çalışan bir devlet propaganda aygıtıyla siyasal işbirliğiydi. Dolayısıyla Orwell’ın yalnızca özel düşüncelerini bir arkadaşıyla paylaştığı yolundaki alışılmış savunma yetersizdir. Davranışı ciddi bir siyasal ve ahlaki eleştiriyi hak etmektedir.

7) Ancak süslenip büyütülmüş anlatı, kanıtların gösterdiğinin çok ötesine gidiyor. Orwell listeyi “Britanya ve Amerikan istihbarat servislerine” vermedi. Liste IRD’ye gönderildi. Orwell’ın bu listeyi CIA’e, MI5’a ya da MI6’ya verdiğini gösteren herhangi bir kanıt ortaya çıkmış değildir.

8) Celia Kirwan’ı doğrudan “Britanyalı bir casus” diye nitelendirmek de doğru değildir. Kirwan, istihbarat dünyasıyla bağlantıları bulunan, gizlilik içinde çalışan bir Dışişleri Bakanlığı propaganda biriminde görevliydi. Bu olgunun kendisi yeterince rahatsız edicidir; ancak Kirwan’ın bir istihbarat ajanı olduğunun kanıtlandığını söylemekle aynı şey değildir.

9) Orwell’ın adları, söz konusu kişilerin hapsedilmeleri, baskıya uğramaları ya da işlerinden edilmeleri amacıyla verdiğini gösteren hiçbir kanıt da yoktur. Listenin doğrudan amacı, IRD’nin komünizm karşıtı propaganda çalışmalarında görevlendirmemesi gereken kişileri belirlemekti.

10) Günümüze ulaşan IRD dosyasında, listedeki 38 kişiye karşı daha sonra herhangi bir işlem yapıldığına ilişkin bir kayıt bulunmamaktadır. Adı listede geçen Alaric Jacob daha sonraki yıllarda BBC’de mesleki yaptırımlarla karşılaştı; ancak bu yaptırımlarla Orwell’ın listesi arasında bağlantı kuran herhangi bir kanıt bulunamamıştır.

11) Orwell’ın 1940’ların ortalarından beri muhbirlik yaptığı iddiası da yanıltıcıdır. Orwell, itiraz edilmesi gereken özel defterini o yıllardan itibaren tutmuştu; adları bir devlet kurumuna verdiği belgelenmiş eylem ise 1949’da gerçekleşti. Bunlar birbirinin aynısı iki iddia değildir.

12) Orwell, Trotskist olmayanların kara listesini hazırlayan bir Trotskist de değildi. Kendisini “demokratik sosyalist” olarak tanımlıyor ve Stalinizme karşı çıkıyordu; ancak Trotskiy’in izleyicisi değildi. Nitekim Trotskiy’in ünlü biyografi yazarı ve Stalin’in Marksist eleştirmeni Isaac Deutscher da listedeydi.

13) Dolayısıyla varılması gereken sağlam sonuç ne Orwell’ı aklamak ne de daha büyük bir komplo icat etmektir. Orwell, gizli çalışan bir Britanya devlet propaganda kurumuna, insanların siyasal bakımdan güvenilir olup olmadıklarını gösteren bir liste verdi. Bu, vahim ve savunulması söz konusu olamayacak türden bir eylemdi.

14) Fakat Orwell’ın insanların hapsedilmeleri, kara listeye alınmaları ya da hayatlarının mahvedilmesi için adlarını Britanya ve Amerikan istihbarat servislerine verdiğini gösteren hiçbir kanıt yoktur. Belgelenmiş gerçek zaten yeterince ağırdır; sansasyonel eklentilere ihtiyacı yoktur.

Orwell’ı aklamadan gerçeği savunmak

Bugüne kadar okuduklarımdan Orwell’ın hayatındaki bu karanlık epizotla ilgili iki yanlış tutum olduğunu gördüm. Birincisi, Orwell’ın yaptığını önemsizleştirmeye çalışan, listeyi ölüm döşeğindeki bir yazarın arkadaşıyla paylaştığı özel düşünceler düzeyine indirgeyen savunmadır. Liste, Orwell’ın çekmecesinde kalmadığı gibi, bir arkadaş arasındaki özel yazışmanın sınırları içinde de kalmadı; devletin gizli çalışan komünizm karşıtı propaganda birimine ulaştı. Orwell da nereye gönderildiğini ve ne amaçla kullanılacağını biliyordu. Başka bir deyişle bu, bilinçli bir siyasal tercihti.

İkinci yanlış tutum ise gerçek suçu yeterince ağır bulmayıp onu CIA, MI5 ve MI6’ı aynı anda kapsayan, insanları hapse attırmayı, işlerinden etmeyi ve hayatlarını mahvetmeyi amaçlayan dev bir ihbar hikâyesine dönüştürmektir. Bu tür eklemeler Orwell’e yönelik eleştiriyi güçlendirmiyor. Tersine, eleştiriyi çürütülmesi kolay iddialara bağımlı hale getirerek zayıflatıyor; Orwell hayranlarına da belgelenmiş gerçeği tartışmak yerine yanlışları gösterip işin içinden sıyrılma fırsatı veriyor. Söylemeye gerek bile yok; Daniel Mayakovski adlı X kullanıcısı bu ikinci gruba örnek oluşturuyor.

George Orwell’ın İspanya İç Savaşı’ndaki
deneyimlerinin ardından, Haziran 1938’de
üye olduğu Bağımsız İşçi Partisi’nin
(Independent Labour Party—ILP) amblemi.
Orwell hayatının geri kalanında demokratik
sosyalizmi savundu ve totalitarizme
karşı çıktı; ancak hiçbir zaman
Trotskist olmadı.

Orwell’ın listesi, sosyalistler için tek başına Stalinizme karşı çıkmanın kendiliğinden gerçekten devrimci ya da sosyalist bir siyaset doğurmadığını gösteren çarpıcı örneklerden biridir. Orwell, İspanya İç Savaşı sırasında Stalinistlerin devrimi boğmadaki rolünü görmüş, bunu büyük bir cesaretle anlatmıştı. Ne var ki savaş sonrasında, Stalinizme karşı mücadeleyi işçi sınıfının bağımsız, enternasyonalist ve devrimci siyaseti temelinde sürdürmek yerine, Britanya emperyalizminin propaganda aygıtıyla ortaklık kurmaya yöneldi. Stalinizme duyduğu haklı düşmanlık, onu kapitalist devletin safına geçmekten koruyamadı.

Bu noktada Orwell’ın Trotskist olduğu yolundaki iddia özellikle yanıltıcıdır. Trotskiy, Sol Muhalefet, Uluslararası Sol Muhalefet ve nihayet Dördüncü Enternasyonal Stalinist bürokrasiye karşı mücadeleyi sosyalist devrim ve proletarya enternasyonalizmi temelinde yürütmüşlerdi. Kendisini “demokratik sosyalist” olarak adlandıran Orwell ise hiçbir zaman Trotskist hareketin siyasal çizgisini izlemedi ya da bu çizginin temsilcisi olmadı. Üstelik Stalin’in Marksist bir eleştirmeni ve Trotskiy’in biyografi yazarı olan Isaac Deutscher’ı da devlet kurumuna verdiği listeye eklemişti. Bu tek örnek bile Mayakovski’nin “kendisi gibi Trotskist olmayanları” kayda geçirdiği iddiasındaki tutarsızlığı göstermeye yeter.

Fred Mazelis’in yukarıda sözünü ettiğim makalesi şu cümleyle sona eriyor:

Bugün Orwell’ı Stalinizmin tek başına karşısına dikilmiş biri olarak övenler, Trotskiy’den, Sol Muhalefet’ten ve Dördüncü Enternasyonal’den her ne şekilde olursa olsun söz edilmesini bilinçli biçimde sansürleyenlerle aynı kişilerdir.

Aradan 28 yıl geçti, ama bu saptama bugün de geçerliliğini koruyor.

Orwell’ın yaptığı şeyin üstünü örtmeye de onu kanıtlanmamış suçlarla daha şeytani göstermeye de gerek yok. Tarihsel gerçek, bütün çelişkileriyle ortaya konulmalıdır. Bu gerçekten gerekli dersleri ancak böyle çıkarabiliriz: Orwell, Stalinist bürokrasinin suçlarına karşı çıkmış, fakat bu karşı çıkışı işçi sınıfının bağımsız sosyalist perspektifine dayandıramadığı için sonunda Britanya devletinin Soğuk Savaş aygıtıyla siyasal işbirliğine sürüklenmiştir. Asıl ders de tam olarak burada yatmaktadır.